فراسوی خبر... پنجشنبه ۲۲ مرداد

تورُم، قبضهای گزاف و تراستیها؛ اقتصاد در خدمت غارت

منصور امان

پول، پول و باز هم پول؛ به گُفته نماینده آمریکا در سازمان ملل، این خواسته محوری نمایندگان رژیم ج.ا در تمامی مُذاکرات‌شان با طرفهای آمریکایی است. اما این درخواست فقط روی میز «دُشمنان» خارجی گذاشته نمی‌شود، «دُشمنان» داخلی نیز با تقاضای دائمی پول از سوی رژیم حاکم روبرو هستند. تفاوت فقط در این است که درخواست از خارجیها در چارچوب مُعامله و دیپلُماسی التماس است، اما درخواست از داخلیها در کادر اجبار و غارت قرار دارد.

تازه‌ترین صورت‌حسابی که حاکمیت به پُشتوانه توان زورگویی برای مردُم صادر کرده، قبضهای گزاف آب و برق است. شهروندان ناگهان با افزایش چندبرابری و درخواست مبالغ فانتزی روبرو شده‌اند، بدون آنکه در میزان مصرف آنها تغییر چندانی صورت گرفته باشد. پس از کُلاه شرعی «افزایش پلکانی» و تعیین حدنصابهای خودسرانه برای افزایش بها، اکنون چنین می‌نماید که دستگاه حاکم تعارُف را کنار گذاشته و بی‌واسطه به جیب مصرف‌کنندگان دستبُرد می‌زند.

این ابتکار راهزنانه در حالی به دست اجرا گذاشته شده که توان خانوارها برای تامین هزینه‌های خود در نُقطه صفر بقا در نوسان است. روند غارت نامرئی آنها یعنی تورُم هر روز نُقطه اوج تازه‌ای را پُشت‌سر می‌گذارد. سُقوط ارزش پول ملی، درآمد و پس‌اندازهای مردُم را چونان قطره آب روی سنگ سوزان کالا و خدمات به بُخار تبدیل می‌کند. بسیاری خانوارها تنها با خرج درآمد ماه آینده‌شان می‌توانند زندگی را سر کنند. آنها با نان نسیه، برنج نسیه، روغن قسطی و حتی رُب گوجه‌فرنگی قسطی، گُرسنگی و فروپاشی جسمی و روانی‌شان را به تاخیر می‌اندازند. بهای کالاهای حیاتی که گام‌به‌گام از دسترس آنها دورتر می‌شود را از جُمله میزان چاپ پول بی‌ارزش برای جُبران کسری بودجه تعیین می‌کند. رابطه بودجه عُمومی با درآمدهای میلیارد د‌ُلاری نفتی، گازی و معدنی یک رابطه واگرای مُوازی است، بودجه و منابع به لحاظ زمانی هر چه جلوتر می‌روند، از هم بیشتر فاصله می‌گیرند. تاثیر این پدیده را می‌توان برای نمونه در چندبرابر کردن بهای آب و برق یا جهش دائمی تورُم به‌گونه زنده و ملموس مُشاهده کرد.

تاثیر دیگر آن را حاکمیت به‌طور داوطلبانه و در شکل تونلهای موشکی و غارهای هسته ای به نمایش همگانی می‌گذارد. اما بخش ویژه ای از این اثرگذاری نیز هست که حاکمان ج.ا مایل نیستند در معرض دید قرار گیرد و آن چپاوُلی است که در سطح فراگیر زیر «خیمه نظام» در جریان است.

در یکی از آخرین موارد افشا شده، سخن از غارت دستکم ۱۱ میلیارد دُلار توسُط «تراستیها» یا مُعتمدان دستگاه حاکم می‌رود. همانگونه که در غارت مُشترکان آب و برق شیوه‌ای صریح و بی‌دغدغه بکار می‌رود، در اینجا نیز شیوه پیچیده‌ای در کار نیست؛ نفت به «مُعتمد» تحویل داده شده و پول فروش آن به‌سادگی بین او و شُرکای حُکومتی‌اش تقسیم شده است. علت افشای موضوع نیز - همانگونه که می‌توان حس زد - ناراحتی دسته‌ای از غارتگران از کنار گذاشته شدن «تراستیهای» خود و وارد شدن «تراستیهای» وابسته به دسته دیگر به میدان تاراج منابع ملی است.

در همان حال که حاکمیت با هدف کاستن از هزینه‌های خود برای گران کردن بنزین نقشه می‌کشد، یارانه این یا آن دهک را حذف می‌کند، مانع افزایش دستمُزد می‌شود و بر کالابرگ بخشهایی از نیازمندان قلم ابطال می‌کشد، تحویل نفت به «مُعتمدان» همچنان ادامه دارد، بودجه کشور همچون همیشه صندوق خُصوصی و محرمانه اُلیگارشهای نظامی – امنیتی به شُمار می‌آید و همچنان گُشاده‌دستانه برای جنگ و بُحران خارجی پول‌پاشی می‌شود. آری، پُشت قبضهای آب و برق و برگه‌های نسیه را فلاکتی سازماندهی شده امضا می‌کند.

بازگشت به صفحه نخست